Thematisch overzicht collecties > Cartografische collectie

Collectieprofiel 1995 Kaartenverzameling Depot van Nederlandse Publicaties

Inhoud
1. Inleiding
2. Thematisch overzicht
3. Een case studie: dekkingsgraad van stadsplattegronden
4. Collectieprofiel naar hoofd- en sub-thema's

1. Inleiding
Gedurende het laatste kwartaal van 1995 heeft Simone Meijer, een 4e jaars stagiare van de Vakgroep Kartografie van de Universiteit Utrecht, tabellen en kaarten gemaakt voor dit collectieprofiel. We hebben gekozen voor choropleten voor de kaarten van Nederland en voor anamorfosen voor de kaarten van de wereld.

Dit profiel is gebaseerd op een door de CCK geproduceerde bibliografie van de jaren 1975-1995, waarin 37.645 beschrijvingen zijn opgenomen, met indexen op regio en thema. Kaarten kunnen echter meer dan één regio en meer dan één onderwerp weergeven. Dit heeft bij de tellingen meer dan 60.000 eenheden opgeleverd.

De bibliografie beslaat echter niet alle beschreven kaarten. Ongeveer 13.000 beschrijvingen van de jaren 1983-1986 worden nog geconverteerd van Pica naar CCK. Tevens is er een gat voor de jaren 1990-1992, waarvan slechts de helft van de documenten beschreven zijn vanwege het verschijnen van de nieuwe nationale bibliografie van cartografische materialen. Omdat we de te beschrijven cartografische materialen volgens een bepaald systeem selecteren hebben we het idee dat de 37.645 beschrijvingen een redelijke representatie zijn van de totale collectie, die momenteel ca. 57.000 beschrijvingen omvat.

In hoeverre deze beschrijvingen een goede representatie zijn van het totaal aan in Nederland geproduceerde publieke cartografische materialen dient onderwerp te zijn van toekomstig onderzoek. Onze schatting, niet gebaseerd op onderzoek, is dat in Nederland jaarlijks tussen de 20.000 en 25.000 cartografische materialen geproduceerd worden.
Verder dient er nog opgemerkt te worden dat grootschalige topografie, zoals bijv. kadastrale kaarten, geen onderdeel uitmaken van het Depot-programma.

2. Thematisch overzicht
De CCK thema classificatie bestaat uit 5 hoofdklassen, die voor dit profiel alle in 3 subklassen zijn onderverdeeld. Voor identificatie mogelijkheden hebben we de originele CCK klasse aanduiding aangehouden (2, 4, 5, 6 en 8). Klasse 1 werd niet gebruikt daar deze alleen algemene informatie bevat. De CCK thema classificatie bevat geen klasse 3, 7 en 9.

De totale hoeveelheid kaarten voor 'Nederland' en 'de wereld excl. Nederland' wordt gepresenteerd in deTabel van het collectieprofiel volgens thema.

De totale hoeveelheid kaarten per gebied wordt gevisualiseerd in deze diagram kaart (342 Kb).

3. Een case studie: dekkingsgraad van stadsplattegronden
Als onderdeel van de studie wilden we een overzicht hebben van de dekkingsgraad van stadsplattegronden in Nederland in de jaren 1975-1995. Maar spoedig ondervonden we dat dit te ambitieus was. In 1975 waren er 845 gemeenten en in 1995 waren deze heringedeeld in 633 nieuwe gemeenten. Dit leidde zo nu en dan tevens tot nieuwe benamingen, wat vergelijkingen zeer moeilijk maakt.
Daarom hebben we de situatie van 1995 als uitgangspunt genomen. Er zijn echter diverse dekkingsklassen te onderscheiden:

De aantallen voor de tabel werden verkregen door autopsie, d.w.z. dat de plattegronden fysiek zijn geteld in het kaartenmagazijn. Maar we dienden ook de plattegronden in te zien, om te weten of er niet meer dan één gemeente op afgebeeld was, wat gebruikelijk is bij agglomeraties. Tegelijkertijd hebben we aangetekend wie de uitgever was. Wanneer er van een gemeente geen plattegrond aanwezig was, werd dit geverifieerd a.d.h. van regio-index van de bibliografie.
De tabel die het resultaat van deze tellingen is geeft, gezien de lengte, geen goed overzicht van de situatie. Daarom hebben we besloten om 2 kaarten te maken, een voor de dekkingsgraad van de gemeenten en een voor de dekking van de twee voornaamste uitgevers. Het kostte Simone Meijer enige tijd om een gemeentekaart van Nederland te converteren van Atlas GIS naar Aldus Freehand 3.1. De volgende stap nam enige dagen in beslag, maar de hieruit resulterende choropleten voldeden aan onze verwachtingen.

plattegronden in nederland
(groter beeld: 40 Kb)

Links: Dekkingsgraad plattegronden in Nederland, 1975-1995.
Rechts: Plattegronden distributie van de twee belangrijkste uitgevers, 1975-1995.

4. Collectieprofiel naar hoofd- en sub-thema's
Het profiel bestaat uit 5 sets van tabellen en kaarten, voor ieder hoofdthema 2 tabellen en 2 kaarten (een voor Nederland en een voor de wereld exclusief Nederland).

De Nederlandse kaarten hebben alleen betrekking op de aantallen per provincies. De verhouding tussen de aantallen voor het geheel van de provincies en Nederland als geheel kunnen alleen uit de tabel worden afgelezen. De anamorfosen voor de wereld hebben een balk waarop de verhouding van het aantal kaarten met een bepaald onderwerp tussen Nederland en de rest van de wereld is aangegeven.

Klasse 1 werd niet gebruikt daar deze alleen algemene informatie bevat. De CCK thema classificatie bevat geen klasse 3, 7 en 9.

De tabellen en kaarten zijn als volgt per thema samengebracht. Zij kunnen per hyperlink opgeroepen worden.

Thema 2: Geodesie en geschiedenis van de cartografie, Topografie, Teledetectie

    Nederland         Wereld excl. Nederland    
Tabel Tabel
Kaart Kaart

Thema 4: Fysische geografie (geofysica, geologie, geomorfologie en bodemkunde; hydrologie, glaciologie, klimatologie en meteorologie; biogeografie en ecologie)

    Nederland         Wereld excl. Nederland    
Tabel Tabel
Kaart Kaart

Thema 5: Landschap, milieuproblematiek, grondgebruik en ruimtelijke planning

    Nederland    
Tabel
Kaart

De tabel en kaart van thema 5 voor de 'wereld excl. Nederland' zijn binnen het kader van thema 8 geplaatst.

Thema 6: Sociale geografie (Samenleving, haar structuur en organisatie, Sociaal-economische onderwerpen, Sociaal-culturele onderwerpen)

    Nederland         Wereld excl. Nederland    
Tabel Tabel
Kaart Kaart

Thema 8: Polythematische kaarten (Orientatiekaarten, Plattegronden, Beheer en dienstverlening)

    Nederland         Wereld excl. Nederland    
Tabel Tabel thema 5 // Tabel thema 8
Kaart Kaart 5 & 8

De tabel en kaart van thema 5 voor de 'wereld excl. Nederland' zijn binnen het kader van thema 8 geplaatst.

Koninklijke Bibliotheek - Nationale bibliotheek van Nederland